KARACİĞER YAĞLANMASI

Karaciğerdeki lipidlerin %75’i fosfolipid, %25’i ise triaçilgliseroldür. Triaçilgliseroller normal durumda karaciğerde birikmez. Ancak vücutta önemli bazı bozukluklar nedeniyle karaciğerde lipid birikir.

Karaciğer yağlanmasında, organ büyük ve sarı renklidir. Karaciğer yağlanmasını etkileyen faktörleri özetlersek:

• Karaciğer hücrelerine (hepatosit) aşırı yağ asidleri girişi (açlık, kortikosteroid kullanımı)
• Yağ asidlerinin oksidasyonunda aksama (solunum havasındaki oksijen yetersizliği)
• Trigliserid üretiminde artma (alkolizm)
• Apoprotein sentezinde azalma (karbon tetraklorür, açlık)
• Karaciğerin lipoprotein sekresyonunda aksama (alkolizm)

22 MADDEDE KARACİĞER YAĞLANMASINA İYİ GELECEK ÖNERİLER

1. Yapılabilecek en önemli madde beslenme şeklini değiştirmek ve fazla olan kiloların vermesidir.
2. Alkollü içecekler tüketilmemelidir.
3. Karaciğerin yükünü azaltmak için doğal, işlenmemiş besinler tercih edilmelidir, katkı maddelerinden ve işlenmiş gıdalardan uzak durulmalıdır.
4. Sebze ve meyve gibi lif içeriği yüksek besinler tercih edilmelidir, ayrıca enginar ve kereviz tüketilmelidir.
5. Şarküteri ürünlerinden (sosis, salam, sucuk gibi) gıdalar tüketilmemelidir.
6. Sakatatlar tercih edilmemelidir.
7. Kavrulmuş kuruyemişler fazla tüketilmemelidir.
8. Kızartma ve kavurma yöntemi tercih edilmemelidir yerine ızgara, haşlama, buğulama, buharda pişirme, fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir.
9. Yoğun karbonhidrat, basit şeker, basit karbonhidratlardan uzak durulmalı yerine kompleks karbonhidratlar(tam buğday, yulaf gibi) tercih edilmelidir.
10. Düzenli olarak spor yapmak rutine bağlanmalıdır.
11. Omega 3 yağ asitlerinin(balık, ceviz, keten tohumu vb) tüketimi çok önemlidir.
12. Günde 1 fincan kahve önerilmektedir.
13. Çiğ Sebzeler; içerisindeki antioksidanlar sayesinde karaciğerin temizlenmesine yardımcı olmaktadır. Antioksidanlar, serbest radikalleri vücuttan atılımını sağlamaktadır. Özellikle; karnabahar, brokoli, koyu yeşil yapraklı sebzeler, – brüksel lahanası,beyaz lahana, kuşkonmaz, havuç, kırmızı pancar, salatalık tüketilmelidir.
14. Zencefil; karaciğerden toksinlerin uzaklaştırılmasına yardımcı olabilir. Özellikle sahip olduğu potasyum sayesinde karaciğerin temizlenmesine yardımcı olabilmektedir.
15. Muz; potasyum içeriği sayesinde vücuttan toksinlerin ve ağır metallerin atılmasına yardımcıdır. Bu sebeple karaciğeri destekler.
16. Deve Dikeni(Milk Thistle): Toksin atılmasında yarar sağlar. Karaciğer hücrelerinin yenilenmesine yardımcı olabilmektedir. Fakat yeterli kanıt yoktur. Doktorunuz önermedise kullanmayınız.
17. Supplement desteği; hekim kontrolünde Vitamin E, Zerdeçal ve Çörek Otu Yağı supplementasyonu da yardımcı olabilmektedir.
18. Karaciğer yağlanması tedavisinde beslenme alışkanlıklarının revize edilmesi, toksin maruziyetinin azaltılması ve hekim kontrolü harici ilaç kullanımının sınırlandırılması karaciğer yağlanması ile mücadelede oldukça etkilidr.
19. Bol bol sebze(turp, roka, soğan, sarımsak, enginar, pırasa, bamya, taze fasulye, kabak, ıspanak, pazı gibi) tüketmeye önem verilmelidir.
20. Balık, az yağlı/ yağsız et, derisiz tavuk, derisiz hindi gibi protein kaynakları yeterli miktarda tüketilmelidir.
21. Az yağlı, yarım yağlı süt ve süt ürünlerini tüketilmelidir
22. Her gün toplam 5 porsiyon meyve/sebze tüketimi ihmal edilmemelidir.

Kaynakça

1. https://www.maksillofasiyalsendromlar.org/madde-birikme
2. Kumar V, Abbas AK, Aster JC. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 9th edt., Elsevier Saunders, Philadelphia, 2015
3. Goljan EF. Rapid Review Pathology. 5th edt., Elsevier, Philadelphia, 2019